مقدمه
پتاسیم نیترات (نیترات پتاسیم) یک نمک معدنی سفید و بلوری است که بهصورت تجاری با نامهای saltpetre / saltpeter / saltpetre نیز شناخته میشود. نام انگلیسی آن Potassium Nitrate و فرمول شیمیایی آن KNO₃ است. این ماده در دستهبندیهای کودهای معدنی (منبع پتاسیم و نیتروژن)، اکسیدکنندهها/نیتراتها و مواد اولیه صنعتی قرار میگیرد.
ویژگی | مقدار / توضیحات |
|---|---|
نام فارسی | پتاسیم نیترات (نیترات پتاسیم) |
نام انگلیسی | Potassium Nitrate (KNO₃) |
فرمول مولکولی | KNO₃ |
جرم مولکولی | 101.103 g·mol⁻¹ |
CAS | 7757-79-1 |
شکل ظاهری | کریستال یا پودر سفید |
چگالی | ≈ 2.109 g·cm⁻³ |
نقطه ذوب | ≈ 334 °C (تجزیه یا ذوب) |
حلالیت در آب | محلول در آب — ≈ 31.6 g/100 mL در 20°C (افزایش قابل توجه با دما) |
حلالیت در حلالهای آلی | نامحلول در اغلب حلالهای آلی |
pH محلول آبی | خنثی تا کمی اسیدی بسته به ناخالصیها |
خواص شیمیایی | اکسیدکننده قوی، پایدار در شرایط عادی |
منبع همزمان پتاسیم (K⁺) و نیترات (NO₃⁻)؛ مناسب برای تأمینِ دو عنصرِ موردنیاز گیاه.
اکسیدکننده مؤثر که در ترکیبات پیروتکنیک/آتشبازی و برخی فرمولها کاربرد دارد.
پایداری شیمیایی و امکان انبارش و انتقال نسبتا آسان در شکل جامد.
قابلیت حلشدن بالا در آب با افزایش دما که برای تهیه محلولهای کودی مفید است.
نسبت به برخی منابع پتاسیم مثل کلرید پتاسیم، کلر ندارد؛ بنابراین برای برخی گیاهان حساس به کلر مناسبتر است.
کشاورزی: کودِ محلولپاشی و کود آبیاری (تأمین پتاسیم و نیتروژن)، مخصوصاً در کشتهای حساس به کلر.
پیروتکنیک و آتشبازی: مؤلفه در بارهای آتشبازی، تهیه بارهای اکساینده و ترکیبات تولید دود/نور.
صنایع غذایی (تاریخی/محدود): بهعنوان نگهدارنده و مادهٔ نمکزدایی (saltpeter) در برخی مصارف سنتی؛ ولی کاربرد خوراکی امروزه محدود و قانونمند است.
صنایع شیشه و سرامیک: اصلاح خواص ذوب و ساختار شیشهها/سرامیکها.
صنایع متالورژی و شیمیایی: بهعنوان منبع نیترات در سنتزها و کاربردهای فرایندی.
ساخت مواد منفجره و ترکیبات آتشین: بهعنوان اکسیدکننده در برخی فرمولاسیونها (مصرف صنعتی و تحت کنترل).
تحقیق و آزمایشگاه: معرف شیمیایی و نمک مرجع در فرمولاسیونها.
پایکیت: پتاسیم نیترات یک اکسیدکننده قوی است — از تماس با مواد قابل اشتعال، ارگانیک، روغنها و احیاناً کودهای آلی که میتوانند با آن واکنش بدهند، خودداری کنید.
حریق: خودِ نمک قابل اشتعال نیست، ولی میتواند اشتعالِ مواد آلی را تشدید کند یا باعث انفجار شود؛ در صورت آتشسوزی از آب استفاده کنید (هشدار: در بعضی شرایط واکنشهای شدید ممکن است رخ دهد — با تیم ایمنی هماهنگ شود).
تماس فیزیکی: گرد یا محلول آن میتواند باعث تحریک چشم و غشاهای مخاطی شود — دستکش، عینک و ماسک مناسب در هنگام کار استفاده شود.
مصرف خوراکی: مصرف تصادفی میتواند مضر باشد؛ هرگونه کاربرد خوراکی باید مطابق مقررات و دستورالعملهای قانونی انجام شود.
محیط زیست: نیتروژنِ محلول میتواند به آبهای سطحی منتقل شده و باعث پدیدهٔ اتروفیکاسیون (کشش جلبکها و کاهش اکسیژن آب) شود — از رواناب کودی به منابع آبی جلوگیری کنید.
نگهداری: در بستهبندی محکم، دور از رطوبت، منابع حرارتی و مواد قابل اشتعال نگهداری شود؛ انبار را خوب تهویه کنید.
پتاسیم نیترات (KNO₃) یک مادهٔ چندمنظورهٔ صنعتی و کشاورزی است که بهعنوان منبع پتاسیم و نیترات، اکسیدکنندهٔ وسیعالکاربرد و مادهٔ کمّیپذیر در فرایندهای پیروتکنیک شناخته میشود. هنگام استفاده، توجه ویژه به مسألهٔ ایمنی (بهدلیل خاصیت اکسیدکنندگی) و ملاحظات زیستمحیطی ضروری است تا کارایی بالا و ریسک پایین با هم تأمین شوند. 🌱🛡️
برای خرید و دریافت اطلاعات فنی و قیمت، بیا از سایت آوات اویل بخرید.